Katılım bankası nedir nasıl çalışır

0
19

Katılım Bankası Nedir 

Katılım bankası nedir sorusunun cevabı, faizsiz bir şekilde her türlü bankacılık faaliyetlerine gösteren, ortaklık ve kiralama yöntemi ile çalışan bir banka türüdür. Hepimiz biliyoruz ki İslam dininde faiz haramdır. net bir şekilde belirtiliyor. Fakat kapitalist dünyada insanlar kazancı ve inancı arasında kalıyor ve ikisinin ortasını bulmaya çalışıyor. Başta sistem kağıt üzerinde mantıklı gelebilir. Fakat aslı hiç öyle değil. Fakat katılım bankası, sistemi biraz değiştirerek ülkenin kesimine hitap etmeye çalışan faizsiz bir bankadır. Türkiye’de katılım bankacılık hizmetleri veren 5 banka faaliyetini sürdürmektedir. Bunlar; Ziraat Katılım Bankası, Asya Katılım Bankası, Kuveyt Türk Katılım Bankası, Albaraka Türk Katılım Bankası ve Türkiye Finans Katılım Bankası‘dır.

Katılım bankaları, tüm sistemlerini kar ve zarar prensiplerine göre oluşturuyor. Ve hiçbir şekilde faiz almıyor. Bankaya paranızı yatırdığınız zaman paranız katılım bankalarınca işletiliyor ve işletilen paranın %80’i kar payı adında size veriliyor. Kalan %20’lik kısmı ise katılım bankanız alıyor. Paranızın işletilmesi olayı; banka sizin için ticari faaliyetlerde bulunuyor ve bu faaliyetten elde ettiği gelirin birazını size veriyor. Paranızın işletilmesini bu oluyor.

Katılım Bankası Kredi Veriyor Mu?

Bu noktaya kadar gelişen olaylar mantıklı gibi fakat buradan sonra işler biraz karışıyor. Katılım bankaları müşterilerine kredi sunuyor fakat aynı diğer bankalar gibi üzerine para koyarak geri ödeme yapmanız gerekiyor. Bankalar genellikle buna faiz derken, katılım bankaları har payı demekte. Mesela bankalar genellikle ihtiyaç kredisi, konut kredisi derken katılım bankaları buna ihtiyaç finansmanı, konut finansmanı diyor. Katılım bankaları, faizsiz bankacılık adında sizin yatırdığınız paraları ihtiyaç finansmanı diyerek size geri satmış oluyor. Ve faizden gelen gelirin %80’ini size geri vermiş sayılıyor.

Katılım Bankası Nasıl Çalışır?

Katılım bankası, faizsiz bankacılık ilkelerine göre işlem yapan, faizsiz bir şekilde tüm bankacılık işlemlerini yerine getiren, ortaklık ve kiralama yöntemi ile fon veren bir bankacılık sistemidir. Bilindiği gibi faiz konusu birçok kişi tarafından kabul edilmiyor. Ancak kapitalist dünyada insanlar inancı ve kazançları arasında kalarak ikisinin orta noktasında bir çözüm yolu bulmuştur. Katılım bankacılığı ülkemizin muhafazakâr kesiminin tercih ettiği bir bankacılık sistemidir. Katılım bankacılığında faiz işlemler yerine getiriliyor.

Türkiye’de Katılım Bankacılığı Hizmeti Veren Bankalar Hangileridir?

Türkiye’de katılım bankacılığı hizmeti veren bankalar; Ziraat Bankası dosya masrafsız kredi, Kuveyt Türk Katılım Bankası, Türkiye Finans Katılım Bankası, Albaraka Türk Katılım Bankası, Asya Katılım Bankası’dır. Türkiye’de belirtilen bu bankalar katılım bankacılığı hizmeti veriyor. Ziraat Bankası katılım bankaları listesine sonradan katılmış bir bankadır. Ziraat Bankasının normal bankacılık ve katılım bankacılığı olarak iki farklı çalışma sistemi bulunuyor.

Katılım bankalarının çalışma usulleri kar ve zarar prensibine göre belirlenmiş bir sistemdir. Bu sistem içerisinde hiçbir şekilde faiz söz konusu değildir. Yatırımcılar katılım bankalarına paralarını yatırdıklarında paraları işleme alınır ve işletilen paranın % 80’i kar payı olarak yatırımcıya geri verilir.

Paranın geri kalan % 20’lik kısmı ise bankada kalır. Banka yatırımcılar adına ticari faaliyetlerde bulunur. Bu faaliyetlerden elde edilen gelirin bir kısmını yatırımcıya verir. Bu noktaya kadar her şey normaldir. Ancak bu bankalar aynı zamanda yatırımcılara kredi de sunar. Diğer bankalardan alınan krediler gibi katılım bankalarından alınan kredilerin üzerine belirli bir ücret ekleyerek geri ödenir.

Standart bankalar bu duruma faiz adı verirken, katılım bankaları da buna kar payı adı veriyor. Standart bankalar konut kredisi, ihtiyaç kredisi tabirlerini kullanırken katılım bankaları konut finansmanı, ihtiyaç finansmanı gibi kavramları kullanıyor.

Katılım Bankası Ne Demek

Katılım bankası nedir faizsiz çalışma ilkeleri ile çalışan ve tüm bankacılık işlemlerini bu ilke doğrultusunda gerçekleştiren, kar ve zarara katılma esasına göre, fon toplayıp, ticaret, ortaklık ve finansal kiralama sistemi ile don kullandıran bankacılık anlayışıdır. Bu anlayış ile çalışan bankalar ise katılım bankasıdır. Bu bankalar katılımcılarından topladıkları fonları, faizsiz çalışma sistemleri gereği ticaret ve sanayi alanında değerlendirerek, oluşan kazançları tasarruf sahipleri ile paylaşırlar. TL ve döviz cinsinden vadeli yatırımlarda toplanan fonlar, kurumsal finans desteği, bireysel finansman desteği, finansal kiralama, kar ve zarar ortaklığı şeklinde değerlendirilir. İsimde geçen katılım kelimesi de kar ve zarara ortak banka olma özelliğini ifade eder. Dünyada İslam dinine mensup insanların faizsiz bir sistem oluşu ile çalışmayı tercih ettikleri bir banka sistemidir.

Katılım Bankaları faizsiz sistem ile çalışıyor olsalar da bu bankalarında gelir getirisine ihtiyaçları olduğu kesindir. Katılım bankası da diğer bankalarda olduğu gibi verilen miktarın üzerinde kazanç bekleniyor. İslam alimlerinin fetvaları ile banka kazançları para değil de mal alım satımı olarak değerlendirme yapıldığından faizsiz gelir sayılır. Piyasada belirlenen faiz oranları ile paralel gider. Ancak piyasa faiz oranlarında olduğu gibi önceden belirlenmez çünkü kar ve zarar durumu daha sonra ortaya çıkar.

Katılım Bankasının Başka Alanlarda Banka Hizmeti Var Mıdır?

Katılım Bankası da diğer ticari bankalardan farklı olarak mevduatların toplanması, değerlendirilmesi bakımından farklı bir sistem ile çalışmasına rağmen diğer tüm bankaların verdiği hizmetlerin hepsini sunar. Katılım bankası kredi isteyen müşterisine direkt olarak para ödemek yerine leasing denen müşterinin ihtiyacı olan malı üreticiden temin edip ona vadeli satmak, kiralamak veya iş sahibi ile projede ortak olmak gibi hizmet sunar

Neden Katılım Bankası?

Günümüzde insanların gerek çevresinden gerekse eşinden, dostundan görmüş olduğu faiz illetine ve lobisine karşı bu işin de Müslümanca olabileceğini -tüm işlemleri değil- katılım bankaları tüm dünyaya göstermiş oldu. Yaşantısına İslami bir çizgi çekmek isteyenlere katılım bankları kurdukları sistem ile faizle iş yapan bankalardan kurtulmuş oldular.

Katılım Bankasından Ev Alınabilir Mi?

Bu gibi hassasiyetleri olan insanlar için katılım bankaları faizsiz bir sistem ortaya koymuştur. Bu sistem fıkıhta murabaha olarak geçiyor. Aslında bunu anlatmak için önce faiz sistemini kısaca anlatmak gerekiyor. Bir şeyin faiz olabilmesi olması cins birliğinin olması gerekiyor. Yani bir çay kaşığı borca karşılık bir buçuk çay kaşığı alamazsınız. Ama murabahada cins birliği yoktur. Size banka ev satar para alır.

Katılım Bankasında Kar Payı Nedir?

Katılım bankalarında kar payı hesabına yatırılan paralarla sizin seçmiş olduğunuz banka genelde emtia alır. Yatırım yapar size “kar payı” verir. Yani zarar etme ihtimaliniz de olduğu için vadeli hesap olan faizden kendini ayırır. Havuza atılan paralarla genelde gümüş, platin gibi emtialar alınarak tabiri caizse ticaret yapılır, herkes kendi “kar payını alır.

Kar Payı Oranları

Kar payı hesaplamada genellikle internet ortamında hesaplama araçları mevcuttur. Bu hesaplamalarda genellikle belli bir süre üzerinden (3-6-9-12 ay) para miktarı ile orantılı olarak ödemeler yapılmaktadır.

Bu ödemelerde kabul ettiğiniz ay öncesinde ben paramı çekeceğim diyemiyorsunuz. Eğer isterseniz bazı hesaplar açarak ara dönem ödemeleri de alabiliyorsunuz. Bu sistem tamamen sizin yatırım sürenize bağlı olan bir sistem. Yani ben 5 yıl boyunca hiç bu hesaba dokunmayacağım diyorsanız bu sistem size göre değil.

Katılım Bankası Caiz mi?

Katılım Bankası nedir sorusunun cevbını verirkenı dini değerlerine bağlı insanların konut,  ev,  araba,  eşya gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için ülkemizde yirmi,  otuz yıldır faaliyet gösteren İslami finans kuruluşlarıdır.  Son yıllarda özel katılım bankası olarak Türkiye Finans,  Albaraka Türk,  Kuveyt Türk gibi bankalara da devlet de destek vererek kendine ait katılım bankası kurma girişiminde bulunmuş ve Ziraat Katılım Bankası ile Vakıf Katılım Bankası kurmuştur.

Katılım Bankalarının İşleyişi

İslam’a göre katılım bankaları,  murakabe anlayışından doğmuştur.  Peki, “murakaba” nedir? Burada finans kurumu para vermek yerine tüketicinin gösterdiği malı peşin alarak tüketiciye vadeli olarak satar. Bunu yaparken de malın üzerine bir kar payı ekler.  Çünkü Yüce Allah; alım-satımı helal,  faizi ise haram kılmıştır. Nasıl ki bir beyaz eşya satıcısı,  bir eşyayı satarken peşin ve vadeli fiyat olmak üzere iki ayrı fiyat uygular. Müşteri de bütçesi ölçüsünde seçim yaparak alışverişte bulunur. Hatta bazı müşteriler seçimlerine göre ödeme bile yapamaz ve direkt faize bulaşır. Bu durum dini hassasiyetleri güçlü insanlar için istenmeyen bir durumdur.

Din Alimlerinin Katılım Bankaları Hakkındaki Görüşleri

Bu konuda pek çok din alimi farklı görüşler bildirmiştir. Prof. Dr. Faruk BEŞER,  katılım bankalarından ihtiyaç durumunda alınan her şeyin (ev,  eşya,  konut gibi) caiz olduğunu belirtmiştir. Bunun yanında katılım bankasına yatırılan ve karşılığında belli dönemlerde alınan paranın da dinen caiz olduğunu söylemektedir.  Prof. Dr. Hayrettin KARAMAN da bu konuda Faruk BEŞER’i desteklemekte ve insanların gönül rahatlığıyla katılım bankalarından yararlanabileceklerini belirtmektedir. Bir de devletin resmi organı olan Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun verdiği fetvayı gözden geçirelim. Bu fetvaya göre katılım bankalarından faydalanmak dinen caizdir. Bazı din alimleri de bu durumun şüpheli olduğunu belirterek Peygamber Efendimizin (S. A. S) hadisini örnek gösterirler.

Katılım Bankası Kiralık Kasa 

Katılım bankalarının kuruluş amacı olan faizsiz çalışma ile birlikte ticaret ortağı veya finansal kira yöntemleri ile bankacılık sektöründe bulunmaktadır. Katılım bankalarının özellikle tercih ediliş nedenlerinden birisi faizin içerisinde olmamasıdır. Bununla birlikte katılım bankaları da yine diğer bankalar gibi işlemektedir. Katılım bankasının diğer bankalara oranla oldukça fazla iş yükü bulunmaktadır. Katılım bankaları diğer bankalarla aynı işleri yapmaktadır. Katılım bankalarının faizsiz yapılan işlemlerden doğuşu ile birlikte bu bankalar gün geçtikçe büyümeye devam etmektedir.

Katılım Bankalarına İhtiyaç 

Katılım bankalarına ihtiyaç duyan muhafazakar kesim faizin olmaması ile birlikte bu bankalarla çalışmak istemektedir.

Katılım Bankalarının Kar Payları

Her bankanın işleyiş sistemi neredeyse aynı olmakla birlikte katılım bankalarının da parayı işletmekte ve verilen para için bir geri ödeme yöntemi bulunmaktadır. Bu alınan para mal ve hizmet karşılığında gerçekleştiği için muhafazakâr kesim için sakıncalı görülmemektedir. İşleyiş biçimi alıp satmak olan bu bankaların kar payları buradan kaynaklanmaktadır. Normal hayatta var olan ticaret şeklidir.

Katılım Bankası Kiralık Kasa

Her bankada olduğu gibi katılım bankalarında da kiralık kasa sistemi mevcuttur. Katılım bankaları Türkiye İş Bankası, Ziraat Katılım, Kuveyt Türk, Vakıf Katılım ve Türkiye Finansbank’tır. Bununla birlikte kiralık kasa fiyatları değişmektedir. Kiralık kasalar küçük, orta ve büyük olarak boyutlar ve miktar arasında değişmektedir. Bununla birlikte bankaya ödenmesi geren depozit miktarı da bulunmaktadır. Kiralık kasa için başvurulup kabul edildikten sonra iki kasa için iki anahtar oluşturulmaktadır. Bu anahtarların birisi şubeye diğeri kasa sahibine aittir. Kasa çift olarak kiralanır ise yine de iki anahtar yine biri şubeyi diğeri ise kasa sahibinde bulunmaktadır

CEVAP VER